მწვადის შეწვა არც ისეთი იოლია, როგორც ერთი შეხედვით ჩანს. თანაც სიტყვა “შეწვა” პირდაპირი მნიშვნელობით არ უნდა გავიგოთ. სამწვადე ხორცი კი არ უნდა შევწვათ, არამედ დავბრაწოთ. მწვადი თავისავე ცხიმში უნდა მოიშუშოს. სწორედ ამით განსხვავდება მწვადი შემწვარი ხორცის სხვა კერძებისგან.
ასევე გასათვალისწინებელია, რომ ხორც-ასხმული შამფური ცეცხლის ალზე არ უნდა დავიჭიროთ, რადგან ხორცი გარედან დაიწვება, შიგნით კი უმი დარჩება. დაუწერელი წესია - მწვადი ნაკვერჩხალზე უნდა შეიწვას.
კიბორჩხალა,კრევეტი და ზღვის სხვანობათი გაგიმაგრებთ ჯანმრთელობას. ზღვის პროდუქტები - seafood-ი ძალიან სასარგებლოა ბევრი ორგანოსა და იმუნეტისთვის.ისინი მდიდარია ადვილად ასათვისებელია ცილები და ცხიმოვანი მჟავებით, მიკრო და მაკროელემენტებით;ხორცზე გაცილებით ნოყიერია, ხელს უშლის ზედმეტი ცხიმის დაგროვებას, მათ უმრავლესობას სამკურნალო თვისებებიც კი აქვს.
Øკიბორჩხალა- ზრდის იმუნიმეტს თუთიისა და რკინის მაღალი შემცველობით...
Øომარი- უნდა მიირთვათ შემოდგომა-ზამთარში ორგანიზმის ინფექციისგან დასაცავად...
Øლანგუსტი- დაბალკალორიულია და...
Øკრევეტი- შესანიშნავია სტრესის წინააღმდეგ...
Øზღვის ლოკოკინა- ორგანიზმს ეხმარება სტრესთან ბრძოლაში...
ცნობილია, რომ ზამთარში წვენი ორგანიზმი განიცდის ვიტამინების ნაკლებობას. Eექიმი-დიეტოლოგები გვასწავლიან, თუ როგორ ვლინდება ეს უკმარისობა და გვთავაზობენ ზოგიერთ რეკომენდაციას, როგორ შევივსოთ ვიტამინები.
სანელებლების მეფედ აღიარებულ ნიორს შეუძლია შეცვალოს ბევრი წამალი, რომელსაც ზოგჯერ უკუჩვენებებიც აქვს. ნიორი შეიცავს ორგანიზმისთვისსაჭირო ნივთიერებებს: C,D და B ჯგუფის ვიტამინებს, იოდს, გოგირდს, რკინას, მთრიმლავ ნივთიერებებს და ორგანულ მჟავებს, აძლიერებს მადასა და კუჭის წვენის გამოყოფას, აუმჯობესებს საჭმლის მონელების პროცენტს, იმუნიტეტს, იცავს ადამიანს სეზონური დაავადებებისგან, კბილებს-კარიესისა და ნადაბისგან, აჯანსაღებს მინანქარს, ხელს უშლის ღრძილების ანთებასა და სისხლ დენას, პაროდონტოზის განვითარებას. დაავადების გამომწვევი ბაქტერიებისგან პირის ღრუს გასაწმენდად სრულიად საკმარისია, 3-4 წუთი ერთი კბილი ნიორი ღეჭოთ...
ცნობილია, რომზამთარშიწვენიორგანიზმიგანიცდისვიტამინებისნაკლებობას. Eექიმი-დიეტოლოგებიგვასწავლიან, თუროგორვლინდებაესუკმარისობადაგვთავაზობენზოგიერთრეკომენდაციას, როგორშევივსოთვიტამინები.
თურმე პიკანტურ სანელებლებს, გარდა იმისა, რომ საჭმელს სასიამოვნო გემოს და სურნელს მატებენ, აქვთ სამკურნალო თვისებები, შეუძლიათ დაგვიცვან არა მარტო გაცივებისგან, არამედ სხვა დაავადებებისგან:
მიეძალეთ ჩაის. P ვიტამინის წყალობით, რომელსაც დიდი რაოდენობით შეიცავს ჩაი, იზრდება სისხლის წითელი სხეულაკების რაოდენობა, რაც აუცილებელია ანემიის მკურნალობისთვის.
სანელებლების მეფედ აღიარებულ ნიორს შეუძლია შეცვალოს ბევრი წამალი, რომელსაც ზოგჯერ უკუჩვენებებიც აქვს. ნიორი შეიცავს ორგანიზმისთვისსაჭირო ნივთიერებებს: C,D და B ჯგუფის ვიტამინებს, იოდს, გოგირდს, რკინას, მთრიმლავ ნივთიერებებს და ორგანულ მჟავებს, აძლიერებს მადასა და კუჭის წვენის გამოყოფას, აუმჯობესებს საჭმლის მონელების პროცენტს, იმუნიტეტს, იცავს ადამიანს სეზონური დაავადებებისგან, კბილებს-კარიესისა და ნადაბისგან, აჯანსაღებს მინანქარს, ხელს უშლის ღრძილების ანთებასა და სისხლ დენას, პაროდონტოზის განვითარებას. დაავადების გამომწვევი ბაქტერიებისგან პირის ღრუს გასაწმენდად სრულიად საკმარისია, 3-4 წუთი ერთი კბილი ნიორი ღეჭოთ...
ოქტომბერი ქაცვის სეზონია. ის არა მარტო ლამაზია, არამედ სასარგებლოც.
ქაცვი ოდითგანვე ცნობილი იყო თავისი სამკურნალო თვისებებით. მაგრამ ამ მცენარემ სახელი გაითქვა მხოლოდ XVII საუკუნეში, როცა აღმოჩენილი იქნა ქაცვის სასწაულმოქმედი თვისებები, დაიწყეს მისი გამოყენება ძალის აღსადგენად, გულის სამკურნალოდ და ჭრილობების შესახორცებლად. ქაცვის ზეთი ფართოდა გამოიყენება თანამედროვე მედიცინაში. განსაკუთრებით ფასობს ქაცვის ნაყოფი, რომელიც შეიცავს E და C ვიტამინებს, მიკრო ელემენტებს, ფრუქტოზას და ბიოლოგიურად აქტიურ ნივთიერებებს.
ბევრს კივის სამშობლო ახალი ზელანდია ჰგონია, მაგრამ ეს ასე არ არის. კივი აღმოსავლური ხილია. ის პირველად ჩინეთში მოიწიეს, ახალ ზელანდიაში კი 1906 წელს შეიტანეს. თავდაპირველად მას ჩინურ ...
ახსენებენ თუ არა ქოლესტერინს, მყისვე ათეროსკლეროზი მოგვაგონდება - ვერაგი დაავადება, რომელიც გამოუსწორებელ ზიანს აყენებს გულს, ტვინსა და კიდურებს.
დიეტა სახლში ქოლესტერინის დონის დაწევის უმარტივესი საშვალებაა. ამგვარი დიეტის საფუძველი ცხოველური ცხიმების შეზღუდვა გახლავთ. შეგიძლიათ, მიირთვათ ფრინველის ხორცი, მაგრამ უთუოდ ცხმგაცლილი. არ შეიძლება ღამე დანაყრება, მით უფრო - ზომაზე მეტად. როცა შვიდი საათის შემდეგ ვვახშმობთ, საჭმლის მონელება ირღვევა და ორგანიზმი ცხიმს არასწორად ითვისებს. კერძის მომზადებისას მცენარეული ცხიმი: მზესუმზირას, ზეითუნის და სიმინდის ზეთი - ამჯობინეთ, თუმცა შემწვარი და მოხრაკული ზეთშიც მავნეა. აუცილებელია საკვები, რომელიც სისხლში ქოლესტერინის დონეს ამცირებს და ორგანიზმიდან მის გამოდევნას უწყობს ხელს. ასეთია ხილი და ბოსტნეული. ძლიერი ანტიქოლესტერინულიმოქმედება აქვს ნიახურს, გამსაკუთრებით - ფესვებს და სხვა მწვანილის.
კიბორჩხალა,კრევეტი და ზღვის სხვანობათი გაგიმაგრებთ ჯანმრთელობას. ზღვის პროდუქტები - seafood-ი ძალიან სასარგებლოა ბევრი ორგანოსა და იმუნეტისთვის.ისინი მდიდარია ადვილად ასათვისებელია ცილები და ცხიმოვანი მჟავებით, მიკრო და მაკროელემენტებით;ხორცზე გაცილებით ნოყიერია, ხელს უშლის ზედმეტი ცხიმის დაგროვებას, მათ უმრავლესობას სამკურნალო თვისებებიც კი აქვს.
კიბორჩხალა- ზრდის იმუნიმეტს თუთიისა და რკინის მაღალი შემცველობით...
ომარი- უნდა მიირთვათ შემოდგომა-ზამთარში ორგანიზმის ინფექციისგან დასაცავად...
ლანგუსტი- დაბალკალორიულია და...
კრევეტი- შესანიშნავია სტრესის წინააღმდეგ...
ზღვის ლოკოკინა- ორგანიზმს ეხმარება სტრესთან ბრძოლაში...
ხილის წვენი წმენდს ორგანიზმს, გამოაქვს შხამები ნდა წიდები,ავსებს აუცილებელი ნივთიერებებით - ამინომჟავებით, ვიტამინებით და მიკროელემენტებით. მაგრამ მხოლოდ ახალგამოწურული ხილისა და ბოსტნეულის წვენებია სასარგებლო. ხილი და ბოსტნეული წვენსაწურში ჩადებამდე გათალეთ, რადგან კანქვეშ გროვდება მავნე ქიმიური შენაერთები...
რამდენი ნიტრატია ბოსტნეულში და ხილში? ზოგჯერ ამის გაგება მათი გარეგნული სახის მიხედვით შეიძლება. ნიტრატებს შეიცავს სქელქერქიანი საზამთრო, ფორთოხალი და ლიმონი, მუქი მწვანე კიტრი, კაშკაშა ფორთოხლისფერი სტაფილო, ტალღოვანი ხაზების მქონე გოგრა. შეიძლება ვებრძოლოთ ნიტრატებს სახლის პირობებში. ამისთვს პროდუქტები სწორად უნდა დავამუშაოთ: კარტოფილი კანის გარეშე მოხარშეთ, ჭარხალი-მომინანქრებულ ჭურჭელში(წინასწარ გაჭერით შუაზე და კუდი მოაჭერით), სტაფილოს მესამედი მოჭერით (მკლავის მხარეს).
შაქარი აუცილებელია ენერგიის დიდიდანახარჯების აღსადგენად, ცენტრალური ნერვული სისტემისფუნქციის დასარეგულირებლად, სისხლში ნახშირწყლების ნორმალური დონის შესანარჩუნებლად.
აღმოჩნდა, რომ ზოგიერთი პროდუქტი გარკვეულ ზეგავლენას ახდენს ადამიანის ემოციურ მდგომარეობაზე, ანუ ცოტათი მაინც ბედნიერს ხდის. ამ პროდუქტებს შეუძლიათ ადამიანის გამხიარულება, გახალისება, სიყვარულის გაღვიძება...
ისევე როგორც ადრე, ახლაც ბევრს კამათობენ იმის შესახებ, რომელი საკვები უფრობუნევრივია ადამიანისათვის - ხორცი თუ უხორცო პროდუქტები.
რა უფრო სასარგებლოა - ხორცის მიღება, თუ ვეგეტარიანელობა?
მოკამათე მხარეებს მოაქვთ ნაირგვარი არგუმენტებისაკუთარი პოზიციის დასაცავად, რაცკიდევ უფრო ართულებს არჩევანს და აბუნდოვანებს საკითხს. ვეგეტარიანელობისსარგებლობაზე ლაპარაკისასჩვეულებრივ მხედველობაში ჰყავთ მოზრდილი ადამიანებიდა ივიწყებენ, რომ ასეთი რაციონი ყველა ასაკში სასარგებლოა.
იოგას პრინციპებიდან გამომდინარე ადამიანის დღეგრძელობისათვის უდიდესი მნიშვნელობა აქვს სწორ კვებას. "სწორი კვება“ გულისხმობსროგორც კვების რეჟიმის დაცვას, ისე კვების პროდუქტების რაციონალურ გამოყენებას. გაეცანით, თუ რას გვასწავლის ამ თვალსაზრისით იოგა.
მნიშვნლოვანია გავიხსენოთ და გავითვალისწინოთ კვების ის ძირითადი პრინციპები, რასაც ხშირად გვახსენებენ და გვასწავლიანწიგნები თუდიეტოლოგები. აი ზოგიერთი მათგანი:
პროდუქტის დამუშავებისას და კერძების მომზადებისას, მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ ის რჩევები, რომლებიც დიასახლისებს უადვილებს კერძის მზადების პროცესს. გთავაზობთ ზოგიერთ მათგანს...
როგორი ხილის და ბოსტნეულის მიღბა სჯობს ზამთრობით-ნატურალურისა თუ გაყინულისა? გავრცელებულია აზრი , რომ ზამთრის ხილი ვიტამინებს არ შეიცავს და რო უფრო ეფექტურია პოლივიტამინები.
ცნობილია, რომზამთარშიჩვენიორგანიზმიგანიცდისვიტამინებისნაკლებობას. ექიმი-დიეტოლოგებიგვასწავლიან, თუროგორვლინდებაესუკმარისობადაგვთავაზობენზოგიერთრეკომენდაციას, როგორშევივსოთვიტამინები.
გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სასურსათო კომისიისგაფრთხილებით ცნობილია, რომგერმანიაში, ჰოლანდიაში, კვიპროსში,ფილიპინებში,შვეიცარიაში, თურქეთში, მალტაში, პუერტო-რიკოში და ქვეყნებში სულ უფრო და უფრო მზარდი რაოდენობით კონტრაბანდულად აწარმოებენ კვების პროდუქტებს და სასმელებს ყოფილ საბჭოთა კავშირისა და აღმოსავლეთ ევროპისათვის, რომლებსაც აქვთ არა მავნე, არამედ დამანგრეველი და სასიკვდილო მოქმედება ადამიანის ორგანიზმზე და პირველ რიგში მის გენურ სტრუქტურაზე.
საკვები პროდუქტების შეფუთვაზე ხშირად შეამჩნევდით სხვადასხვა წარწერებს, რომლის შინაარსი ჩვენთვის უცხოა. ეს წარწერები, ხშირ შემთხვევაში მიუთითებს, რომ პროდუქტი შეიცავს სხვადასხვა დანამატებს-ემულგატორებს. ემულგატორ-ინივთიერებაა, რომელიცხელსუწყობსემულსიისწარმოქმნასდააგრეთვეადიდებსმისმდგომარეობას.
თქვენ აუცილებლად უნდა გქონდეთ წარმოდგენა მათ შესახებ, თუ რა ხიფათს შეიძლება წარმოადგენდეს ეს დანამატები თქვენი ჯანმრთელობისთვის. იხილეთ თუ რას აღნიშნავს თითოეული მათგანი.
მწვადის შეწვა არც ისეთი იოლია, როგორც ერთი შეხედვით ჩანს. თანაც სიტყვა “შეწვა” პირდაპირი მნიშვნელობით არ უნდა გავიგოთ. სამწვადე ხორცი კი არ უნდა შევწვათ, არამედ დავბრაწოთ. მწვადი თავისავე ცხიმში უნდა მოიშუშოს. სწორედ ამით განსხვავდება მწვადი შემწვარი ხორცის სხვა კერძებისგან.
ასევე გასათვალისწინებელია, რომ ხორც-ასხმული შამფური ცეცხლის ალზე არ უნდა დავიჭიროთ, რადგან ხორცი გარედან დაიწვება, შიგნით კი უმი დარჩება. დაუწერელი წესია - მწვადი ნაკვერჩხალზე უნდა შეიწვას.
ჯანსაღი კვება გულისხმობს პროდუქტების მრავალფეროვნებას, ბალანსირებულ რაციონს, გემრიელ, იაფ და სასარგებლო კერძებს.
რაციონალური კვება უმნიშვნელოვანესი პირობაა ჯანმრთელობის შენარჩუნების, ადამიანის ორგანიზმის ზრდისა და განვითარებისათვის. ჯანმრთელობის დაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის უკანასკნელი მონაცემებით ადამიანის ჯანმრთელობის მდგომარეობას 15%-ში
ვიტამინებიშეუცვლელი ნივთირებებია,რომლებიც აუცილებელია ორგანიზმის ნორმალური ზრდა-განვითარებისათვის და ზოგადად, ჯანმრთელობისათვის. ადამიანის ორგანიზმს მცირე გამონაკლისის გარდა არ შეუძლია ვიტამინებისთვითგამომუშავება და სინთეზი; ამიტომ მათი მიღების ძირითადი წყაროა მხოლოდ საკვები ან საკვები დანამატები. გამონაკლისია D ვიტამინი, რომლის წარმოქმნაც შესაძლებელია ორგანიზმში (მზის სინათლის მეშვეობით) და K ვიტამინი (გამომუშავება ხდება ნაწლავებში ბაქტერიის მიერ).
სიტყვა “ვიტამინი" ლათინური წარმოშობისაა და სიტყვასიტყვით ითარგმნება როგორც სასიცოცხლო ამინი. ეს სახელწოდება პირველად პოლონელმა მეცნიერმა კასიმირ ფუნკმა იხმარა 1911 წელს საკვების შემადგენელიიმ ნივთიერების სახელდებად, რომელიც ვიტამინების ნაკლებობით გამოწვეულ დაავადება ბერი-ბერს კურნავდა. ვიტამინები საკვების შემადგენლობაში მცირე კონცენტრაციითაა.
ორგანიზმში ვიტამინების ნაკლებობისას ჩნდება ვიტამინური უკმარისობა.ამის მიზეზია ძირითადად საკვებში ვიტამინების შემცველობის ნაკლებობა, რასაც ადგილი აქვსერთგვაროვანი (განსაკუთრებით რაფინირებული, მშრალი და კონსერვირებული პროდუქტებით) კვებისას, ასევე პროდუქტების არასწორი შენახვისას და კულინარული დამუშავების წესების დარღვევისას, როცა ვიტამინები იშლება. იშვიათად ვიტამინების უკმარისობის მიზეზი შესაძლოა იყოს ისეთი დაავადებები, რომელთა დროსაც დარღვეულია ვიტამინების შეწოვა ან გამომუშავება. ორგანიზმში ვიტამინების დაშლა ძლიერდება ან მათი სინთეზი ქვეითდება ასევე ზოგიერთი ანტიბიოტიკის, სულფანილამიდური პრეპარატების და სხვადასხვა წამლების მიღებისას; განსაკუთრებით თუ მათი მიღება ხდება უკონტროლოდ, ექიმის დანიშნულების გარეშე.
ვიტამინური უკმარისობა ვითარდება თანდათანობით. მისი კლინიკური ნიშნები უეცრადთვალშისაცემი არ არის მაშინაც კი, როცა ორგანიზმში ვიტამინების ხარჯვა აღემატება მათ მიღებას.ეს გამოწვეულია სრულფასოვანი კვებისას წარმოქმნილი ვიტამინების მარაგით.
ვიტამინების ნაკლებობასჰიპივიტამინოზს უწოდებენ. თუ დროულად არ გამოსწორდაჰიპოვიტამინოზი, შესაძლოა განვითარდეს ვიტამინური უკმარისობის უკიდურესი დონე სრული უკმარისობა ანუ ავიტამინოზი.
ვიტამინები რამდენიმე სახისაა და შესაბამისად ავიტამინოზებისა და ჰიპოვიტამინოზების სიმპტომები სპეციფიურია ცალკეული ვიტამინებისათვის. ვიტამინებსყოფენ ორ ჯგუფად,სახელდობრ, ცხიმში ხსნადი და წყალში ხსნადი. ცხიმში ხსნადი ვიტამინებიაA, D, E და K. ისინი იოლად არ იშლებიან საკვების ჩვეულებრივი მეთოდებით დამუშავებისას და შესაძლებელია სხეულში (ძირითადად ღვიძლში) მათი დაგროვება. წყალში ხსნადი ვიტამინები (B ჯგუფის ვიტამინები, C ვიტამინი) შესაძლოა ადვილად დაიშალოს გაცხელებით. ისინი მარაგის სახით არ გროვდებიან ორგანიზმში და ამიტომ საჭიროა მათი მიღება ყოველდღიური საკვებით. ქვემოთ მოკლედ განხილულია ორგანიზმის ნორმალური ფუნქცინირებისათვის საჭირო ძირითადი ვიტამინები.
გულით დაავადებული ადამიანების კვლევამ აჩვენა, რომ ჩინური სამზარეულოს ერთ-ერთი ექსტრაქტი - წითელი საფუარიანი ბრინჯი - 45%-ით ამცირებს ხელახალი ინფარქტის, მესამედით - გულ-სისხლძარღვთა სხვა დაავადებებისგან სიკვდილის და ორი მესამედით - კიბოთი სიკვდილის რისკს. ამის შესახებ საუბარია სტატიაში, რომელიც ჟურნალში